INGARUKA ZA BETAINE MU IFUNGURO RY'ISHYUSHYI

2

Betaineni ubwoko bw'inyongeramusaruro zidakomoka ku mirire, ni kimwe cyane n'ibimera n'inyamaswa birya ukurikije inyamaswa zo mu mazi, ibinyabutabire by'ibintu byakozwe cyangwa bivanwa mu mazi, bikurura akenshi bigizwe n'ibintu bibiri cyangwa byinshi, ibi bintu bifite isano no kugaburira inyamaswa zo mu mazi, binyuze mu mpumuro n'uburyohe bw'inyamaswa zo mu mazi ndetse n'ibintu bitera imbaraga mu kureba, nk'ibiteranijwe kugira ngo birye, Kwihutisha kurya no kongera ibyo kurya.

Betaine yo mu mazi

Kongera betaine mu mirire y’isambaza bishobora kugabanya igihe cyo kurya kuva kuri 1/3 kugeza kuri 1/2 no kongera ibyo kurya bya macrobrachium rosenbergii. Ibiryo birimo betaine byagize ingaruka zigaragara ku bisimba n’inyamaswa zo mu gasozi, ariko nta ngaruka zigaragara ku bisimba byo mu gasozi byagize. Betaine ishobora kandi kongera uburyohe bw’izindi aside amine ku mafi, no kongera ingaruka za aside amine. Betaine ishobora kongera ubushake bwo kurya, kongera ubudahangarwa bw’indwara n’ubudahangarwa bw’umubiri, no kwishyura igabanuka ry’ibyo kurya by’amafi n’isambaza mu gihe cy’ibibazo.

Choline ni intungamubiri y'ingenzi ku nyamaswa. Itanga amatsinda ya methyl mu mubiri kugira ngo agire uruhare mu mikorere y'imisemburo. Mu myaka ya vuba aha, ubushakashatsi bwagaragaje ko betaine ishobora no gutanga amatsinda ya methyl ku mubiri, kandi ubushobozi bwa betaine butanga amatsinda ya methyl bungana inshuro 2.3 ugereranyije n'ubwa choline chloride, bigatuma iba umutanga methyl mwiza. Nyuma y'iminsi 150, uburebure bw'umubiri wa macrobrachium rosenbergii bwiyongereyeho 27.63% kandi igipimo cyo guhindura ibiryo cyagabanutseho 8% ubwo betaine yasimburwaga na choline chloride. Betaine ishobora kunoza ogisijeni ya aside irike mu turemangingo, mitochondria, kandi ikanoza cyane imitsi n'umwijima by'uruhererekane rurerure rwa ester acyl carnitine na ester acyl carnitine y'uruhererekane rurerure hamwe n'igipimo cya carnitine yigenga, igatuma aside irike ibora, igagabanya umwijima n'ibinure byo mu mubiri, igateza imbere imikorere ya poroteyine, igakwirakwiza ibinure mu mubiri, igagabanya umubare w'umwijima w'ibinure.

 


Igihe cyo kohereza: 26 Nyakanga-2022